محمد على مجاهدى
248
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
410 صفحه متن اشعار به انضمام فهرستهاى پايانى براى اولين بار منتشر شد و در اختيار علاقمندان ادب پارسى قرار گرفت . شرر بيگدلى پس از حدود هفتاد سال عمر و اشتغال به امور كشاورزى در شهر قم درگذشت و در ايوان طلاى صحن حضرت فاطمه معصومه - عليها سلام - به خاك سپرده شد . سبك شعرى با اينكه لطفعلى بيك ( آذر ) بيگدلى از پيشگامان نهضت بازگشت ادبى به شمار مىرفت و با سبك اصفهانى در شعر فارسى هيچ ميانهاى نداشت و پيروان اين سبك شعرى را به ابتذال غزل فارسى متهم مىكرد ، ولى فرزند وى شرر بيگدلى بر خلاف پدر ، در غزل از سبك اصفهانى پيروى مىكرد و در ديگر انواع شعر نيز با سبكى نسبتا متمايز كه آميزهاى از سبك عراقى و سبك اصفهانى بود - به سرودن شعر مىپرداخت . با اين همه در تركيب نوزده بند عاشورايى خود به استثناى چند مورد معدود از سبك عراقى پيروى كرده است . دامنه تاثير مرثيههاى عاشورايى مسلما تركيببند عاشورايى شرر بيگدلى در زمانه خود او معروف نبوده و تذكرهنويسان از آن يادى نكردهاند ، ولى پس از چاپ ديوان اشعار او - به شرحى كه گذشت - تركيببند عاشورايى وى كه مبتنى بر قرائت ماتمى و عاطفى از فرهنگ عاشورا است نظر پژوهشگران ادب شيعى را به خود معطوف كرد و همانگونه كه در كتاب شكوه شعر عاشورا در زبان فارسى ياد كردهايم ، اين اثر عاشورايى نيز در زمره تركيببندهايى قرار گرفته است كه با تاثيرپذيرى از تركيببند ماندگار عاشورايى محتشم كاشانى سروده شده و از آثار نسبتا موفق عاشورايى در زبان فارسى به شمار مىرود . « 1 » در مراجعهاى كه اخيرا به لغتنامهء دهخدا و دايرة المعارف فارسى مرحوم غلامحسين مصاحب داشتم ، نام شرر بيگدلى را حسنعلى نگاشته و او را از غزلسرايان عصر محمد شاه قاجار برشمرده بودند كه اشتباه است .
--> ( 1 ) . جهت اطلاع بيشتر از زندگينامه و اشعار شرر بيگدلى آذرى ، ر . ك : ديوان اشعار موسوم به ( فغاندل ) و تذكره خطى شعراى قم ، مجمع الفصحاء ، نتايج الافكار ، مكارم الاثار ، سفينة المحمود ، انجمن خاقان و الذرّيعه .